Republica Populara de China

S'es demandat de verificar l'ortografia o la gramatica d'aqueste article; lo podètz corregir en lo modificant. Se venètz d'apausar lo bendèl, clicatz sus aqueste ligam per crear la discussion. S'es la redaccion o la presentacion que son de reveire, mercé de pausar lo modèl {{Redaccion}}.

中华人民共和国
Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó

Lenga oficiala	chinés
Capitala populacion (an) metropòli (an)	Pequin 7 336 000 abitants (1998) 10 847 827 (2003)
President	Hu Jintao
Primièr ministre	Wen Jiabao
Superfícia	9 596 960 km2
Populacion	1 306 313 813 (2005)
Instauracion de la republica	10 d'octobre de 1912
Moneda	yuan renminbi
Ora	UTC+8
Imne nacional	marcha dels volontaris
ISO-3166 (Internet)	.cn
Còde telefonic	+ 86

Mapa dels relèus

La Republica Populara de China es un Estat situat a l'èst d'Asia, lo mai poblat del mond, amb mai de 1.300 milions d'abitants, e lo quatren mai grand per çò qu'es de son espandi territorial, après Russia, Canadà e los Estats Units. ^[1] China es lo país amb mai frontièras terrèstras del mond, a de frontièras amb 14 païses: Afganistan, Botan, Birmania (Myanmar), Índia, Cazacstan, Quirguizstan, Laos, Mongolia, Nepal, Corèa del Nòrd, Paquistan, Russia, Tatgiquistan e Vietnam. las vilas mai importantas son Pequin, Shanghai, e Hong Kong.

Istòria

Lo territòri actual chinés es estat poblat dempuèi de temps fòrça ancians, cal citar demest los primièrs abitants del país l'òme de Pequin que se'n trobèt un cran e que los arqueològs consideran que visquèt dins lo nòrd de l'actuala China fa qualques 500.000 d'ans. En mai de las d'epòcas mai recentas, i aguèt de multiplas tròbas de rèstas de culturas preïstoricas. Una de las zònas amb mai de vestigis de preséncia umana anciana en China es la val del Fluvi Jaune, ont i apareguèt la primièra cultura istorica chinesa: la dinastia Shang (sègle XVII adC - sègle XI adC). Aquesta dinastia, coneguda sustot per las descobèrtas arqueologicas del sègle XX, li seguirà la dinastia Zhou (sègle XI adC - 256 adC). Pendent lo periòde Zhou apareisson las escòlas de pensada chinesa anciana, representadas pels pensaires coma Confuci, Mencio, Laozi o Zhuangzi. En 221 adC Qin Shi Huang unifiquèt lo nòrd de China e se proclamèt el meteis "primièr emperaire". L'emperaire Qin adòptèt de mesuras d'unificacion politica e culturala qu'aguèron de repercussions enòrmas pel futur de China. Pauc après la siá mòrt se fondèt la dinastia An (206 adC - 220), una autra de las grandas dinastias chinesas. Après la dinastia An se succediràn de periòdes d'union e de desunión marcats per la casuda e la pujada de dinastias nòvas. Entre las mai importantas d'aquestas son la dinastia Tang (618 - 907), que dins los sieus moments iniciales marquèt un moment d'esplendor cultural, la dinastia Yuan (1206 - 1368), fondada per los mongoles après ocupar China, e las doas de darrièras dinastias, Ming (1368 - 1644) e Qing (1616 - 1911), aquesta darrièra d'origina manchú. Lo suslhèuament de Wuchang lo 10 d'octòbre de 1911 desacadie la fin de la Chinesa imperiala. lo revolucionari Sun Yat-sen, fondador de lo partit nacionalista Kuomintang, torna en China per proclamar la Republica de China, mas se veirà obligat a cedir la presidéncia a Yuan Shikai, qui depone definitivament a lo darrièr emperaire. Lo periòde republican se caracterizèt per la debilidad de lo poder central, primièr en Pequin, e après en Nanjing, a on lo successor de Sun Yat-sen davant de lo Kuomintang, Chiang Kai-shek, establís la capitala de la Republica en 1927. Las invasions japonesas, primièr de Manchuria e après granda part de lo rèste de China, mantendràn dins lo país dividit fins a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala en 1945. Après la desbranda japonesa se reprenguèt l'afrontament entre lo Govèrn de lo Kuomintang e lo Partit Comunista de China, desatándose una guèrra civila qu'acabariá en 1949 amb la victòria de los comunistas en lo continent. lo 1 d'octòbre d'aqueste an, lo cap comunista Mao Zedong proclamèt la Republica Populara Chinesa. Lo Govèrn de Chiang Kai-shek se li calguèt refugiar dins l'illa de Taiwan, unica part de lo país, al bòrd de qualques illas pichonas, que demorariá, fins a l'actualitat, fòra de lo contraròtle de lo govèrn comunista. Jos la direccion de Mao China, après una breve etapa de recuperacion, visquèt de moments de grandes convulsiones socials amb de campanhas de massas de talh ideologic coma lo Grand Saut Avance o la Revolucion Culturala. Après la mòrt de Mao en 1976 lo país foguèt dirigit brèvament per Hua Guofeng, politic pauc conegut e amb d'escasses supòrts, qu'acabariá en cedint lo poder tre 1978 a Deng Xiaoping, lo nòu cap maximal de lo país. l'epòca de Deng foguèt marcada per las reformas estructuralas que provoquèron un intens creissement economic qu'a contunhat fins a l'actualitat. A Deng Xiaoping o succediguèron en lo poder successivament Jiang Zemin e Hu Jintao, actual President de la Republica Populara Chinesa.

Politica

Geografia

Economia

De veire: Economia de la Republica Populara de China

Cultura

Ligams extèrnes

Païses d’Asia
Asia Centrala	Afganistan • Cazacstan • Quirguizstan • Ozbequistan • Russia ¹ • Tatgiquistan • Turcmenistan	Asia de l'Èst	China • Corèa del Nòrd • Corèa del Sud • Mongolia • Japon
Asia Occidentala	Arabia Saudita • Armenia ¹ • Azerbaitjan ¹ • Bahrayn • Egipte ¹ • Emirats Arabis Units • Georgia ¹ • Iran • Iraq • Israèl • Jordania • Kowait • Liban • Oman • Qatar • Siria • Turquia ¹• Iemèn	Asia del Sud-Èst	Birmania (Myanmar) • Brunei • Cambòtja • Indonesia • Laos • Malàisia • Filipinas • Singapor • Tailàndia • Timòr Èst ¹ • Vietnam
Asia del Sud	Bangladèsh • Botan • Índia • Maldivas • Nepal • Paquistan • Sri Lanka	Autras entitats politicas	Autoritat Palestiniana • Republica de China (Taiwan)
¹ parcialament asiatic